Wyrok

z dnia 24 listopada 2004 r.

wojewódzki sąd administracyjny w Warszawie

I SA 1832/2003

Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761) w ogóle nie reguluje problematyki zwrotu różnicy w opłatach czynszowych. Żaden bowiem z przepisów tej ustawy nie odnosi się do zagadnień przekazanych w upoważnieniu zawartym w art. 95 ust. 2 do szczegółowego uregulowania.
Tak istotne zagadnienie, jakim jest pozbawienie jednostki uprawnień, może być regulowane wyłącznie aktem normatywnym o randze ustawy. Natomiast rozporządzenie jest aktem wykonawczym do ustawy, wydawanym w celu jej wykonania. Nie może więc samodzielnie regulować zagadnienia, co do którego w tekście ustawy nie ma żadnych bezpośrednich unormowań.
Tak więc przepis aktu wykonawczego nie może samodzielnie stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej.

LEX nr 155877
155877
Dz.U.02.207.1761: art. 95
Dz.U.02.99.897: § 3

Przewodniczący: Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.).
Sędziowie: NSA Joanna Banasiewicz, WSA Krystyna Kleiber.
Protokolant: Ewa Nieora.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Janusza O. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 22 lipca 2003 r. w przedmiocie wstrzymania zwrotu różnic w opłatach czynszowych:
1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 14 maja 2003 r.,
2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Dyrektor Generalny Służby Więziennej, decyzją z dnia 22 lipca 2003 r., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia 14 maja 2003 r. wstrzymującą Januszowi O. wypłatę zwrotu różnicy w opłatach czynszowych z dniem 1 października 2002 r.
Z ustaleń organu wynika, że Janusz O. zamieszkuje w lokalu nr 6 budynku mieszczącego się przy ul. S. w K. Zgodnie z pismem Wydziału Geodezji Urzędu Miasta K., z dnia 2 kwietnia 2003 r., nieruchomość położona przy ul. S. w K. figuruje w operacie ewidencyjnym jako współwłasność osób fizycznych od 1969 r., tj. od momentu założenia nowej ewidencji gruntów.
Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zwrotu różnicy w opłatach czynszowych wymienia enumeratywnie rodzaje lokali mieszkalnych, których zajmowanie uprawnia do otrzymania zwrotu różnicy w opłatach czynszowych. Ponieważ przepis ten nie wymienia lokali mieszkalnych stanowiących własność osób fizycznych, to zajmowanie takiego lokalu nie daje podstawy do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych.
W skardze na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej Janusz O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie prawa materialnego, w tym Konstytucji RP, ustawy o Służbie Więziennej z 26 kwietnia 1996 r. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych.
Dyrektor Generalny Służby Więziennej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, gdyż zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Podstawą prawną decyzji organu pierwszej instancji jest § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zwrotu różnicy w opłatach czynszowych (Dz. U. Nr 99, poz. 897). Przepis ten stanowi, że zwrot różnicy w opłatach czynszowych otrzymuje osoba zajmująca lokal mieszkalny wchodzący w skład mieszkaniowego zasobu gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego oraz stanowiący własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych, nie będący w administracji jednostki organizacyjnej Służby Więziennej, za który obowiązana jest opłacać czynsz.
Powyższe rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 95 ust. 2 ustawy z 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.). Na podstawie tego przepisu Minister Sprawiedliwości został upoważniony do określenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budownictwa gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej oraz z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia, wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, wysokości opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych, uwzględniając w szczególności wysokość czynszu najmu, części składowych czynszu najmu i okoliczności wpływające na jego wysokość, sposobu obliczania różnicy w opłatach czynszowych oraz przypadków, w których zwrot nie przysługuje, a także trybu wypłaty tych należności.
Należy zwrócić uwagę na fakt, że ustawa o Służbie Więziennej w ogóle nie reguluje problematyki zwrotu różnicy w opłatach czynszowych. Żaden bowiem z przepisów tej ustawy nie odnosi się do zagadnień przekazanych w upoważnieniu zawartym w art. 95 ust. 2 do szczegółowego uregulowania.
Tak istotne zagadnienie, jakim jest pozbawienie jednostki uprawnień, może być regulowane wyłącznie aktem normatywnym o randze ustawy. Natomiast rozporządzenie jest aktem wykonawczym do ustawy, wydawanym w celu jej wykonania. Nie może więc samodzielnie regulować zagadnienia, co do którego w tekście ustawy nie ma żadnych bezpośrednich unormowań.
Tak więc przepis aktu wykonawczego nie może samodzielnie stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej.
W rozpoznawanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji, wstrzymująca przysługujące dotychczas skarżącemu uprawnienie do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych, została wydana wyłącznie na podstawie powołanego w niej przepisu rozporządzenia. Ponieważ, jak wyżej wskazano, przepis aktu wykonawczego nie może regulować samodzielnie materii ustawowej, to należy uznać, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, a to art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż art. 95 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej nie odpowiada konstytucyjnym warunkom legalności uprawnienia do wydania aktu wykonawczego.
Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję sprzeczną z prawem wydał tym samym również wadliwą decyzję.
Z powyższych względów Sąd, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.