Wyrok

z dnia 4 lutego 2000 r.

Naczelny Sąd Administracyjny (do 2003.12.31) w Warszawie

I SA 324/1999

Zgodnie z art. 90 ustawy z 1996 r. o Służbie Więziennej funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego.
W przypadku nabycia przez funkcjonariusza Służby Więziennej lokalu mieszkalnego - domu jednorodzinnego - w wolnym obrocie dokumentem potwierdzającym fakt kupna będzie akt notarialny. Z zasady wejście nabywcy w posiadanie kupionego lokalu następuje z datą sporządzenia notarialnej umowy sprzedaży. Zatem w momencie złożenia wniosku wraz z odpowiednią dokumentacją funkcjonariusz jest już w posiadaniu lokalu i gdyby przyjąć sposób rozumowania organów orzekających w sprawie, to jeśli lokal ten posiada powierzchnię użytkową zgodną z należną funkcjonariuszowi, to pomoc finansowa na dofinansowanie kosztów nabycia tego lokalu nie przysługiwałaby mu. Otóż według Sądu tak nie jest.

LEX nr 53778
53778
Dz.U.02.207.1761: art. 90

 Przewodniczący: sędzia NSA Janina Antosiewicz. 
 Sędziowie: SO Joanna Banasiewicz, NSA Zbigniew Rausz (spr.). 
 Protokolant: Nina Beczek. 

 Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w O. decyzją z 26 stycznia 1999 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w K. z 23 grudnia 1998 r. odmawiającą Tadeuszowi M. przyznania pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe. 
 W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zainteresowany dokonał w dniu 16 lutego 1995 r. kupna w obrocie wolnorynkowym budynku mieszkalnego w G. o powierzchni użytkowej 56,20 m2 wraz z działką Nr 49/1 o pow. 294 m2 za kwotę 15.000 zł. Kwota ta została uiszczona sprzedającemu w całości w dniu 15 grudnia 1994 r. Wynika to z aktu notarialnego z 16.II.1995 r. W dniu 12.III.1996 r. Tadeusz M. wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego w K. z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na przeprowadzenie remontu i rozbudowy ww. lokalu mieszkalnego. Pomimo tego, że w świetle obowiązującego w tamtym okresie zarządzenia Nr 39/94 CZZK Ministra Sprawiedliwości z dnia 16.IX.1994 r. w sprawie określenia zasad przyznawania i wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. Urz. MS Nr 4/94, poz. 24) pomoc taka, przy braku udokumentowanych zobowiązań finansowych związanych z faktem nabycia omawianego lokalu, nie przysługiwała - to jednak Dyrektor Zakładu Karnego w K. pismem z 11.VII.1996 r. poinformował wnioskodawcę, że wniosek jego rozpatrzy ponownie po otrzymaniu środków finansowych na ten cel, a następnie pismem z 30.XII.1997 r. poprosił o uzupełnienie złożonego wniosku o niezbędne dokumenty (wyszczególnione w tym piśmie) w celu ewentualnego uwzględnienia go przy podziale środków finansowych na "budownictwo mieszkaniowe" w roku 1998. Po spełnieniu przez zainteresowanego tego warunku, Dyrektor Zakładu Karnego w K. po zbadaniu wniosku uznał, że w świetle aktualnie obowiązujących przepisów zarządzania Nr 66/97 CZSW MS z 30.IX.1997 r. w sprawie określenia wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. Urz. MS Nr 4/97, poz. 50) nie ma podstaw do przyznania Tadeuszowi M. omawianej pomocy i decyzją z 17.III.1998 r. odmówił mu przyznania pomocy finansowej. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Okręgowego SW w O. z 17.IV.1998 r., na którą Tadeusz M. nie wniósł skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z tym sprawę należy uznać za zakończoną. W dniu 11.XII.1998 r. Tadeusz M. wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego w K. z kolejnym wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej w celu dokonania spłaty zadłużenia, które powstało w związku z kupnem domu mieszkalnego. Dyrektor Zakładu Karnego w K. wydał w dniu 23.XII.1998 r. decyzję odmawiającą przyznania pomocy. Od decyzji tej wnioskodawca złożył w dniu 13 stycznia 1999 r. w sekretariacie ZK w K. odwołanie opatrzone datą 11.I.1999 r. - nie zachowując terminu ustawowego. Mimo to w celu ostatecznego i jednoznacznego rozstrzygnięcia sprawy organ odwoławczy postanowił odwołanie to rozpatrzyć. Zdaniem organu II instancji odwołujący się nie wykazał i nie udokumentował faktu posiadania zobowiązania finansowego związanego z faktem dokonania zakupu w dniu 16.II.1995 r. domu jednorodzinnego. Załączona do odwołania kserokopia "umowy o kredyt odnawialny na rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym zwanym kontem osobistym" zawartej w dniu 26.IX.1998 r. w banku "P." w G. nie dowodzi faktu, o którym wyżej mowa. Zgodnie z § 1 ust. 2 ww. umowy kredyt ten został udzielony na "potrzeby bieżące posiadacza konta osobistego". Jest to umowa stała, na czas nieokreślony, a kredyt po wykorzystaniu i spłaceniu jest automatycznie odnawialny. Poza tym wnioskodawca nie wykazał żadnego z powodów, o których mowa w § 2 cytowanego zarządzenia Nr 66/97 CZSW MS z 30.IX.1997 r. upoważniających do przyznania omawianej pomocy finansowej. Nadto w przypadku Tadeusza M. spełniony jest warunek określony § 3 ww. zarządzenia (posiadana powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu mieszkalnego wynosząca 56,20 m 2 jest większa od powierzchni przysługującej zgodnie z art. 85 ust. 2 ustawy z 26.IV.1996 r. o Służbie Więziennej - wynoszącej dla 3 osób 3 x 10 x 1,66 = 49,80 m2 ), co wyklucza możliwość przyznania wzmiankowanej pomocy. 
 Na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. skargę do NSA wniósł Tadeusz M. Skarżący podnosił w skardze, że w Zakładzie Karnym w K. jest zatrudniony od 1.X.1993 r. Z chwilą wstąpienia do Służby Więziennej nie posiadał lokalu mieszkalnego i przez pewien czas pobierał z tego tytułu ekwiwalent pieniężny. W dniu 16.II.1995 r. nabył umową cywilnoprawną budynek mieszkalny położony w miejscowości G. o powierzchni użytkowej 56,20 m2 za kwotę 15.000 zł, którą zapłacił w całości sprzedającemu. W dniu 12.III.1996 r. złożył pisemny wniosek do Dyrektora Zakładu Karnego w K. o przyznanie pomocy finansowej, którą chciał przeznaczyć na wykonanie koniecznych prac remontowych i rozbudowę posiadanego lokalu mieszkalnego. W grudniu 1997 r. wezwano go do uzupełnienia złożonego wniosku o niezbędne dokumenty, których wcześniej nie wymagano. Pomocy finansowej mimo początkowo pozytywnych opinii nie przyznano mu (decyzja Dyrektora Zakładu Karnego w K. z 17.III.1998 r. utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z 17.IV.1998 r.). W związku z tym skarżący złożył w dniu 11.XII.1998 r. ponowny wniosek o przydzielenie mu pomocy finansowej z tytułu kupna domu mieszkalnego. Ponownie odmówiono mu pomocy, przy czym Dyrektor Zakładu Karnego w K. decyzję swoją z 23.XII.1998 r. uzasadnił tym, że w chwili zakupu mieszkania skarżący zapłacił całą należność gotówkową oraz że jego potrzeby mieszkaniowe na dzień złożenia wniosku zostały zaspokojone, a także że nie udokumentował zadłużenia aktem notarialnym, a tylko umową o kredyt odnawialny. Skarżący nie może pogodzić się z takim stanowiskiem organu zwłaszcza w świetle jego wcześniejszego pisma z 11.VII.1996 r. informującego Tadeusza M. o tym, że jego wniosek zostanie ponownie rozpatrzony po otrzymaniu środków finansowych, co skarżący zrozumiał jako obietnicę przyznania wnioskowanej pomocy finansowej. Zdaniem Tadeusza M., jeśli jak twierdzą organy służby więziennej, pomoc finansowa mu nie przysługiwała, to dlaczego w ciągu 22 miesięcy, tj. od 12.III.1996 r. do 31.XII.1997 r. w czasie obowiązywania starych przepisów nie wydano decyzji odmownej w jego sprawie. Prawdopodobnie dlatego, że pod rządami starych przepisów dotyczących pomocy finansowej pomoc taka należała mu się, co zdają się potwierdzać pozytywne opinie, a także wyliczenie należnej mu kwoty w wysokości maksymalnej. Na poprzednią decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. nie składał skargi do NSA, ponieważ sądził, że w świetle zarządzenia Nr 66/97 CZSW Ministra Sprawiedliwości z 30.IX.1997 r. istnieje możliwość uzyskania pomocy finansowej z powodu zakupu domu. Okazało się to jednak błędem. Tym razem odmowę przyznania pomocy uzasadniano tym, że potrzeby mieszkaniowe skarżącego z uwagi na posiadany metraż są zaspokojone, a umowa o kredyt odnawialny nie jest żadnym udokumentowaniem zadłużenia. Składając wniosek o dofinansowanie skarżący zaznaczył w nim, że jest to zadłużenie w związku z nabyciem budynku mieszkalnego. Nadto w chwili nabycia domu nie było wymagane potwierdzanie zadłużenia aktem notarialnym. Nie odpowiada też prawdzie, że skarżący odwołanie od decyzji I instancji złożył po terminie, który upływał 12.I.1999 r., ponieważ tego dnia odwołanie przesłał listem poleconym do Dyrektora Zakładu Karnego w K. Gdy Tadeusz M. składał wniosek z 12.III.1996 r., który spełniał kryteria przyznania pomocy w świetle obowiązujących wówczas przepisów nie sądził, że przez opieszałość i zaniedbanie Zakładu Karnego w K. straci przysługujące mu świadczenie. 
 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O. podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wnosił o oddalenie skargi, podnosząc nadto, że zgodnie z postanowieniami art. 90 ust. 1 ustawy z 24.IV.1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61, poz. 283) funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. 
 Przepisy wykonawcze w postaci zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z 30.IX.1997 r. określają sposób przyznawania i wypłaty pomocy finansowej, przy czym stosuje się je również do spraw wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed wejściem w życie zarządzenia (§ 18). Przepisy § 3 w zw. z § 5 ust. 2 cyt. zarządzenia stanowią m.in., iż pomocy finansowej nie przyznaje się, jeżeli osoba uprawniona jest posiadaczem samodzielnego lokalu mieszkalnego, zgodnie z należną powierzchnią użytkową, ustaloną według stanu faktycznego na dzień wydania decyzji. W dniu 16.II.1995 r. skarżący nabył lokal mieszkalny, za który cena została zapłacona w całości 15.XII.1994 r., zaś 12.III.1996 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na "rozbudowę domu mieszkalnego". Postępowanie w tej sprawie ostatecznie w rozumieniu Kpa zakończono decyzjami z 17.III.1998 r. i 17.IV.1998 r. Tadeuszowi M. odmówiono przyznania pomocy finansowej, ponieważ posiadał samodzielny lokal mieszkalny zgodny z należną powierzchnią użytkową. W dniu 11.XII.1998 r. skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie pomocy finansowej tym razem na pokrycie zobowiązań powstałych w związku z nabyciem ww. lokalu, a na okoliczność istnienia tego rodzaju zobowiązań przedłożył wyłącznie kopię "umowy o kredyt odnawialny na rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym zwanym kontem osobistym" z 26.IX.1998 r. Chodzi tu jednak o "typowy" dla wszystkich posiadaczy kont osobistych kredyt odnawialny udzielony na potrzeby bieżące i nie pozostaje to w żadnym związku z pojęciem zobowiązań, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 4 cytowanego zarządzenia. Z tego powodu (przy uwzględnieniu wcześniej stwierdzonego faktu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych) zaskarżoną decyzją oraz utrzymaną nią w mocy decyzją organu I instancji odmówiono skarżącemu przyznania przedmiotowej pomocy. Organ odwoławczy po dodatkowej związanej ze skargą analizie omawianej sprawy uznał za stosowne poddać pod rozwagę Sądu kwestię ewentualnego uznania, iż sprawa niniejsza została w sposób ostateczny rozstrzygnięta decyzją z 17.IV.1998 r., a decyzje obecnie zaskarżone mają charakter bezprzedmiotowy w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. 

 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 
 Przystępując do rozpoznania skargi Sąd w pierwszej kolejności musiał odnieść się do wniosku zawartego w końcowej części odpowiedzi Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. na skargę sugerującego, iż przedmiotowa sprawa została już poprzednio rozstrzygnięta decyzją ostateczną Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z 17.IV.1998 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w K. z 17.III.1998 r. odmawiającą przyznania Tadeuszowi M. pomocy finansowej na rozbudowę lokalu (domu jednorodzinnego). Zachodzić zatem miała sytuacja określona w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Powołany przepis - określający przesłankę nieważności decyzji w sytuacji, gdy dotyczy ona sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną - traktować należy jako gwarancję zasady powagi rzeczy osądzonej, zgodnie z którą w tej samej sprawie nie mogą występować w obrocie prawnym równocześnie dwie decyzje załatwiające sprawę co do istoty. Zastosowanie art. 156 § 1 pkt 3 Kpa następuje tylko wówczas, gdy zostanie stwierdzone, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej dwoma wydanymi kolejno po sobie decyzjami administracyjnymi. Tożsamość sprawy, o której mowa występuje wtedy, gdy występują w niej te same podmioty, dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym (patrz Kodeks postępowania administracyjnego z Komentarzem pod redakcją B. Adamiak i J. Borkowskiego z 1996 r. str. 722). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi tożsamość sprawy w powyższym rozumieniu. Decyzja bowiem Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z 17.IV.1998 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w związku z wnioskiem Tadeusza M. z 12.III.1996 r. o przyznanie mu pomocy finansowej z przeznaczeniem na rozbudowę posiadanego domu mieszkalnego. W tym przypadku żądanie wnioskodawcy znajdowało oparcie w § 2 pkt 3 zarządzenia Nr 66/97 CZSW Ministra Sprawiedliwości z 30.IX.1997 r. w sprawie określenia wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego, że pomoc finansową przyznaje się osobie uprawnionej z przeznaczeniem na dofinansowanie kosztów rozbudowy, nadbudowy lokalu mieszkalnego w celu uzyskania przez osobę uprawnioną należnej powierzchni użytkowej oraz spłatę kredytu bankowego albo pożyczek. Natomiast zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Zakładu Karnego w K. z 23.XII.1998 r. rozstrzygają wniosek Tadeusza M. z 11.XII.1998 r. o przyznanie mu pomocy finansowej "na spłatę zadłużenia, które powstało w związku z kupnem domu mieszkalnego lub dofinansowanie kosztów nabycia (w lutym 1995 r.) lokalu w wolnym obrocie". Podstawę prawną tego wniosku stanowił przepis § 2 pkt 4 cytowanego zarządzenia traktujący o pomocy finansowej na dofinansowanie kosztów nabycia w wolnym obrocie lub uzyskanie w inny sposób prawa własności do lokalu mieszkalnego oraz spłaty zobowiązań wynikających z umów zawartych w formie aktu notarialnego wobec osób fizycznych lub prawnych. Ten przepis też stanowił podstawę prawno-materialną powyższych decyzji. Wskazuje to, że z innym stanem prawnym (podstawą prawną) mamy do czynienia w sprawie niniejszej niż w sprawie rozstrzygniętej decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z 17.IV.1998 r. Do tego tamta sprawa związana była z rozbudową domu jednorodzinnego, a rozpoznawana obecnie z jego nabyciem. Nie zachodzi tu zatem przypadek res iudicata. Oceniając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji pod kątem ich zgodności z prawem Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, "iż zostały one wydane z naruszeniem prawa. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji z 26.I.1999 r. stwierdza, że odwołanie od decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w K. z 23.XII.1998 r. zostało złożone przez Tadeusza M. po upływie prawem zakreślonego terminu, a mimo to rozpoznał je. Tymczasem przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które mają zastosowanie w postępowaniu prowadzonym przez organy Służby Więziennej w sprawach dotyczących udzielenia pomocy finansowej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie przewidują w takiej sytuacji możliwości przeprowadzenia postępowania odwoławczego i zakończenia go decyzją rozstrzygającą o istocie sprawy. W przypadku, gdy organ stwierdzi, że odwołanie zostało wniesione po terminie prawem przewidzianym, a strona nie wnosiła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, to obowiązany jest stosownie do postanowień art. 134 Kpa wydać postanowienie stwierdzające, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu i pozostawić je bez rozpatrzenia. Organ II instancji orzekający w tej sprawie nie zastosował się do tych wymogów, czym naruszył - w przypadku, gdy odwołanie istotnie wniesione zostało po terminie - art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, zezwalający organowi odwoławczemu na prowadzenie postępowania i wydanie decyzji tylko wtedy, gdy odwołanie zostało prawnie skutecznie wniesione. Czy rzeczywiście odwołanie zostało wniesione przez Tadeusza M. po terminie, tego Sąd nie mógł sprawdzić, ponieważ w aktach sprawy brak było dowodu wskazującego, w jakiej dacie otrzymał on decyzję organu I instancji. 
 Zgodnie z art. 90 ustawy z 26.IV.1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61, poz. 283 z późn. zm.) funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego, przy czym szczegółowe zasady przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej, o której mowa określa Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Finansów. W czasie wydawania przez organy Służby Więziennej decyzji stanowiących przedmiot niniejszej sprawy obowiązywało ww. zarządzenie Nr 66/97 CZSW Ministra Sprawiedliwości z 30.IX.1997 r. w sprawie określenia wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. § 2 tego zarządzenia określa, na jaki cel przyznana może być w trybie przepisów zarządzenia pomoc finansowa. Tadeusz M. w swym wniosku z 11.XII.1998 r. sformułował żądanie przyznania pomocy finansowej alternatywnie, tj. na spłatę zadłużenia powstałego w związku z kupnem domu jednorodzinnego lub dofinansowanie kosztów nabycia tego domu w wolnym obrocie. Tak postawione żądanie mieści się w uregulowaniu punktu 4 § 2 zarządzenia przewidującego przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na dofinansowanie kosztów nabycia w wolnym obrocie lub uzyskanie w inny sposób prawa własności do lokalu mieszkalnego oraz spłaty zobowiązań wynikających z umów zawartych w formie aktu notarialnego wobec osób fizycznych lub prawnych. Rozpoznając ten wniosek organy Służby Więziennej przyjęły, że skarżącemu nie przysługuje przedmiotowa pomoc finansowa, ponieważ nie udokumentował zobowiązań finansowych związanych z faktem nabycia domu jednorodzinnego, za który zapłacił zbywcy całą należność gotówką oraz posiadał samodzielny lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej przekraczającej swą wielkością należną mu. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów obu instancji, że Tadeusz M. nie wykazał, jak tego wymaga przepis § 2 pkt 4 zarządzenia, zadłużenia związanego z kupnem domu jednorodzinnego. Załączona do wniosku kserokopia umowy o kredyt odnawialny na Rachunku Oszczędnościowo-Rozliczeniowym zwanym "Kontem Osobistym" z 26.IX.1998 r. stwierdzająca, że skarżącemu udzielono kredytu w wysokości 10.000 zł na bieżące potrzeby, ani nie wskazuje, że jest to kredyt związany z nabyciem przed trzema laty domu jednorodzinnego, ani nie ma wymaganej przepisem formy aktu notarialnego. Uszło jednak uwadze organów, że - jak wykazano - wniosek Tadeusza M. z grudnia 1998 r. o przyznanie pomocy finansowej sformułowany został alternatywnie i zawierał także żądanie przyznania pomocy na dofinansowanie kosztów nabycia domu jednorodzinnego w wolnym obrocie. W tym przypadku zdaniem Sądu zainteresowany spełniał wymogi przewidziane ww. zarządzeniem. Cytowany bowiem § 2 pkt 4 mówi o przyznaniu pomocy z przeznaczeniem na dofinansowanie kosztów nabycia w wolnym obrocie lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) oraz spłaty zobowiązań wynikających z umów zawartych w formie aktu notarialnego wobec osób fizycznych lub prawnych. Przepis ten określa w sposób wyraźny dwie sytuacje, kiedy może dojść do przyznania wzmiankowanej pomocy. Pierwsza związana jest z wykazaniem faktu nabycia w wolnym obrocie przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego (domu). Druga zaś z wykazaniem istnienia zadłużenia związanego z kupnem lokalu na spłatę, którego funkcjonariusz chce uzyskać pomoc. Oznacza to, że udowodnienie przez funkcjonariusza, iż nabył w wolnym obrocie lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), za który uiścił sprzedającemu należną cenę jest spełnieniem przesłanki określonej w punkcie 4 § 2 zarządzenia uprawniającej do ubiegania się o pomoc finansową przeznaczoną zgodnie z ustawą na uzyskanie lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego). Błędne przy tym było też stanowisko organów, iż na przeszkodzie w przyznaniu Tadeuszowi M. pomocy finansowej stały postanowienia § 3 zarządzenia. Według tej normy pomocy finansowej nie przyznaje się, jeżeli osoba uprawniona lub jej małżonek jest posiadaczem samodzielnego lokalu mieszkalnego, zgodnego z należną powierzchnią użytkową w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej albo zbyła prawo do lokalu mieszkalnego w takiej miejscowości. Przepis ten nie może mieć w omawianym przypadku zastosowania. W myśl § 10 ust. 1 ww. zarządzenia wniosek o przyznanie pomocy finansowej wraz z dokumentami potwierdzającymi stan faktyczny warunkujący przyznanie i obliczenie tej pomocy osoba uprawniona składa do właściwego organu. W przypadku nabycia przez funkcjonariusza Służby Więziennej lokalu mieszkalnego - domu jednorodzinnego - w wolnym obrocie dokumentem potwierdzającym fakt kupna będzie akt notarialny. Z zasady wejście nabywcy w posiadanie kupionego lokalu następuje z datą sporządzenia notarialnej umowy sprzedaży. Zatem w momencie złożenia wniosku wraz z odpowiednią dokumentacją funkcjonariusz jest już w posiadaniu lokalu i gdyby przyjąć sposób rozumowania organów orzekających w sprawie, to jeśli lokal ten posiada powierzchnię użytkową zgodną z należną funkcjonariuszowi, to pomoc finansowa na dofinansowanie kosztów nabycia tego lokalu nie przysługiwałaby mu. Otóż według Sądu tak nie jest. Analiza przytoczonego § 3 na tle innych przepisów zarządzenia Ministra Sprawiedliwości Nr 66/97 z 30.IX.1997 r. wskazuje, że przepis ten dotyczy przypadków posiadania przez funkcjonariusza Służby Więziennej samodzielnego lokalu mieszkalnego, zgodnego z należną powierzchnią użytkową, w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej w momencie realizacji przez funkcjonariusza celu pomocy finansowej określonego w § 2 zarządzenia w tym przypadku w momencie zakupu lokalu mieszkalnego, na którego dofinansowanie kosztów nabycia chce funkcjonariusz uzyskać pomoc. Oznacza to, że jeżeli w momencie zakupu lokalu funkcjonariusz posiadał już samodzielny lokal mieszkalny zgodny z należną powierzchnią użytkową, to pomoc na dofinansowanie kosztów nabycia lokalu w wolnym obrocie nie będzie mu przysługiwała, chyba że posiadany samodzielny lokal będzie miał powierzchnię użytkową mniejszą od należnej funkcjonariuszowi. Podobnie rzecz będzie się miała również i w innych przypadkach przewidzianych w ww. § 2 zarządzenia. Jeżeli zatem Tadeusz M. w chwili zakupu w lutym 1995 r. domu jednorodzinnego nie posiadał samodzielnego lokalu mieszkalnego odpowiadającego wymogom § 3 zarządzenia, to organy Służby Więziennej odmawiając mu przyznania pomocy finansowej naruszyły prawo materialne. 
 Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, a w odniesieniu do organu odwoławczego i pkt 3 ustawy z 11.V.1995 r. o NSA uchylił decyzję organów obu instancji.